Kategoria:Diecezja Warmińska

Z Genepedia
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
To jest zalążek artykułu Diecezja Warmińska. Możesz go rozwinąć i uzupełnić lub poddać weryfikacji.
Jeśli uznasz że artykuł jest kompletny zaznacz ten fakt w Dyskusja kategorii:Diecezja Warmińska o dokumencie.

Diec. Warmińska

Strona oficjalna - nie występuje

Informacje podstawowe

  • Ustanowiona: 29.07.1243 r.
  • Zniesiona: 25.03.1992 r.

Biskupi

Lista biskupów ujęta jest na stronie.

Historia diecezji

  • 1243 r. - w dn. 29 lipca nastąpiło ustanowienie diecezji
Czy zchowały się akta wizytacji?
Obowiązki te wykonywali do 1773 r.

Kapituły

Uzupełnić

Zasięg terytorialny

[1]
[2]

W latach 1243 - 1821

  • 1243 r. - w dn. 29 lipca nastąpiło wyznaczenie granic diecezji
Na północy biegła ona wzdłuż rzeki Pregoły do miasta Wystruci, stąd na południe wzdłuż rzeki Węgorapy, potem koło jeziora Mamry na wschód do granicy Prus z Litwą, następnie wzdłuż granicy litewskiej i granicy Prus z Mazowszem do rzeki Omulew. Odtąd granica kierowała się ku północnemu zachodowi wzdłuż rzeki i jeziora Omulew do wioski Kurki, stąd na zachód koło jeziora Pluski do rzeki Pasłęki i znów na zachód wzdłuż rzeki względnie kanału elbląskiego do Zalewu Wiślanego. W końcu od strony północni-wschodniej granicą było wybrzeże Zalewu Wiślanego od kanału elbląskiego do rzeki Pregoły. Granice te pozostały bez zmian do pocz. XIX w.
Warmia XIII w..jpg
Źródło: Strona Wikipedii
  • 1525 r. - do tego roku diecezja obejmowała (272 kościołów parafialnych, filialnych i kaplic):
- Archiprezbiteriat Biskupiec
- Archiprezbiteriat Braniewo
- Archiprezbiteriat Dobre Miasto
- Archiprezbiteriat Elbląg
- Archiprezbiteriat Frombork
- Archiprezbiteriat Frydląd
- Archiprezbiteriat Iława Pruska
- Archiprezbiteriat Jeziorany
- Archiprezbiteriat Krzyżbork
- Archiprezbiteriat Lidzbarsk
- Archiprezbiteriat Orneta
- Archiprezbiteriat Pieniężno
- Archiprezbiteriat Reszel
- Archiprezbiteriat Sępopol
  • 1525 r. - po wprowadzeniu (przez księcia Albrechta) na terenie Prus Książęcych
jako obowiązującego wyznania luterańskiego "odpadły" wraz z parafiami:
- Archiprezbiteriat Elbląg
- Archiprezbiteriat Frydląd (niem. Friedland, ros. Prawdińsk w obwodzie kaliningradzkim)
- Archiprezbiteriat Iława Pruska (niem. Preussisch Eylau, ros. Bagrationowsk, obecnie w obwodzie kaliningradzkim),
- Archiprezbiteriat Krzyżbork (niem. Kreuzburg, dziś w obwodzie kaliningradzkim),
- Archiprezbiteriat Sępopol
Z ogólej liczby 243 kościołów (parafialnych i filialnych) 143 odpadły na rzecz nowego wyznania, lub zostały opuszczone. Wg Historii... przed reformacją miało istnieć 219 parafii z których odpadło 133.
  • 1550 r. - po tym roku w diecezji działały 74 parafie oraz 19 kościołów filialnych. Zasadniczo ten stan utrzymał się do 1772 r.
  • 15?? r. - w XVI w. nastąpiło:
- zniesienie Archipresbiteriatu Biskupiec
- utworzenie Archipresbiteriatu Barczewo i Archipresbiteriatu Olsztyn
  • 1624 r. - diecezja obejmowała 76 parafii
  • 16?? r. - diecezja obejmowała 93 parafie
  • 1657 r. - diecezja obejmowała 81 parafii
  • 1669 r. - diecezja obejmowała 81 parafii
  • 1755 r. - mapa Diecezji Warmińskiej
Diecezja Warminska 1755 r..JPG
Źródło: Wikipedia - Mapa Świętej Warmii (w oryginale możliwość powiększenia)
  • 1772 r. - przed I rozbiorem Polski obejmowała (78 parafii):
- Archiprezbiteriat Barczewo
- Archiprezbiteriat Braniewo
- Archiprezbiteriat Dobre Miasto
- Archiprezbiteriat Frombork
- Archiprezbiteriat Jeziorany
- Archiprezbiteriat Lidzbark Warmiński
- Archiprezbiteriat Olsztyn
- Archiprezbiteriat Orneta
- Archiprezbiteriat Pieniężno
- Archiprezbiteriat Reszel
- 1 parafia - Elbląg;
- 3 placówki w Prusach Książęcych: par. Królewiec, oraz należące do jezuitów par. Święta Lipka i Tylża - stanowiące de iure diecezję sambijską formalnie włączoną do diecezji warmińskiej w 1821 r.
Wg Historii... liczyła 76 kościołów parafialnych i 14 filialnych

W latach 1821 - 1945

  • 1821 r. - w dn. 21 lipca:
- nastąpiło przyłączenie terenów po zlikwidowanej Diecezji Sambijskiej
Ustalić zakres
Po przyłaczeniu obszarów zliwidowanej Diecezji Sambijskiej diecezja obejmowała cały obszar Prus Wschodnich. Stąd też aż do 1991 r. obwód kaliningradzki formalnie podlegał polskiemu biskupstwu warmińskiemu. Obszar obwodu kaliningradzkiego należy od 13 kwietnia 1991 roku do utworzonej w tymże roku administracji, a od 2002 r. - katolickiej archidiecezji moskiewskiej.
- z Diecezji Pomezańskiej przyłączono Oficjalat malborski obejmujący:
- Dekanat Dzierzgoń
- Dekanat Malbork
- Dekanat Nowy Staw
- Dekanat Sztum
- Dekanat Żuławy czy Żuławki?
- przyłączenie Oliwy
Diecezja obejmowała 110 parafii, 7 placówek duszpasterskich i 18 kościołów filialnych
północną część diecezji wraz z Elblągiem, Malborkiem, Sztumem oraz Kwidzynem.
Sprawa do wyjaśnienia
- Dekanat Olsztyn obejmował:
- Parafia Bartąg
- Parafia Brąswałd
- Parafia Butrymy
- Parafia Dywity
- Parafia Gietrzwałd
- Parafia Gryżliny
- Parafia Gutkowo
- Parafia Jonkowo
- Parafia Kawkowo
- Parafia Olsztyn
- Parafia Sząbruk
- Parafia Wrzesina
- Dekanat Barczewo
- Dekanat Jeziorany
- Dekanat Reszel obejmował:
- Parafia Kolno
- Parafia Leżyny
- Parafia Święta Lipka
- Dekanat Sztum
- Dekanat Malbork obejmował:
- Parafia Fiszewo
- Parafia Końcewicze
- Parafia Królewo
- Parafia Krzyżanów
- Parafia Lasowice W.
- Parafia Lisewo
- Parafia Malbork
- Parafia Mątowy W.
- Parafia Miłoradz
- Parafia Pogorzała Wieś
- Parafia Stara Kościelnica
- Dekanat Nowy Staw obejmował:
- Parafia Boręty
- Parafia Lichnowy
  • 1854 r. - dekretem rzymskim z dn. 8 lipca został włączony rejon Kwidzynia lub Prabut
Ustalić zakres
- Dekanat Barczewo
podział Dekanat Sztum, Dekanatu Malbork i Dekanat Nowy Staw jak w 1840 r.
  • 1859 r. - dekretem rzymskim z dn. 15 maja został włączony rejon Prabut lub Kwidzynia
Ustalić zakres
W tak ustalonych granicach diecezja przetrwała do końca I Wojny Światowej.
- Dekanat Barczewo
podział Dekanat Sztum, Dekanatu Malbork i Dekanat Nowy Staw jak w 1858 r.
oraz dodatkowo Parafia Orzechowo
- Dekanat Barczewo
  • 1922 r. - w dn. 21 kwietnia
- przekazano do Administracji Apostolskiej Wolnego Miasta Gdańska (Żuławy Wiślane) parafie:
- Dekanat Nowy Staw i kilka sąsiednich parafii tj.:
- Parafia Boręty (Barendt) - św. Katarzyny
- Parafia Gnojewo (Gnojau) - św. Szymona i Judy Apostołów
- Parafia Kończewice (Kunzendorf) - Wniebowzięcia NMP
- Parafia Lasowice Wielkie (Groß Lesewitz) - św. Andrzeja Apostoła
- Parafia Lichnowy (Groß Lichtenau) - św. Urszuli
- Parafia Mątowy Wielkie (Groß Montau) - św. Piotra i Pawła
- Parafia Miłoradz (Mielenz) - św. Michała Archanioła
- Parafia Nowy Staw (Neuteich) - św. Mateusza Apostoła
- Parafia Pogorzała Wieś (Wernersdorf) - św. Mikołaja
- Parafia Cyganek (Tiegenhagen) - św. Mikołaja
- Parafia Lubieszewo (Ladekopp) - św. Elżbiety
- Parafia Marynowy (Marienau) - św. Anny
- Parafia Niedźwiedzica (Bärwalde) - św. Jakuba Apostoła
- Parafia Nowa Cerkiew (Neukirch) - św. Marcina
- Parafia Nowy Dwór Gdański (Tiegenhof) - Przemienienia Pańskiego
- Parafia Ostaszewo (Schöneberg) - św. Jana Chrzciciela
- Parafia Świerki (Tansee) - św. Bartłomieja
- Parafia Żuławki (Fürstenwerder) - Narodzenia NMP
Ustalić z jakich dekanatów
  • 1922 r. - w dn. ???
- z Diecezji Chełmińskiej przyłączono:
- Dekanat Pomezania
Informacja z dn. 11.12.1922 r. opublikowana w Orędowniku nr 9/1922.
Ustalić nazwy
Ustalić zakres
  • 1936 r. - nastąpiła regulacja granic diecezji
Ustalić zakres
  • 1939 r. - w diecezji istniało 175 parafii zgrupowanych w:
- Dekanat Barczewo
- Dekanat Biskupiec
- Dekanat Braniewo
- Dekanat Dobre Miasto
- Dekanat Dzierzgoń
- Dekanat Elbląg
- Dekanat Ełk (mazurski II)
- Dekanat Iława (pomezański)
- Dekanatu Jeziorany
- Dekanat Królewiec (sambijski)
- Dekanat Lidzbark
- Dekanat Malbork
- Dekanat Olsztyn
- Dekanat Orneta
- Dekanat Pasym (mazurski I)
- Dekanat Pieniężno
- Dekanat Reszel
- Dekanat Sztum
- Dekanat Tylża
Natomiast wraz z Prałaturą Kłajpedzką obejmowała 192 parafie i 97 kaplic oraz kościołów filialnych.

W latach 1945 - nadal

- Dekanat Barczewo
- Dekanat Biskupiec Warmiński
- Dekanat Braniewo
- Dekanat Dobre Miasto
- Dekanat Dzierzgoń
- Dekanat Elbląg
- Dekanat Ełk
- Dekanat Jeziorany
- Dekanat Lidzbark Warmiński
- Dekanat Malbork
- Dekanat Mazurski I
- Dekanat Mazurski II
- Dekanat Nidzica
- Dekanat Olsztyn
- Dekanat Orneta
- Dekanat Pieniężno
- Dekanat Pomezański
- Dekanat Reszel
- Dekanat Sztum
Rozpisać parafie
  • 1992 r. - w dn. 25 marca:
- przekazano do Diecezji Elbląskiej:
- Dekanat Dzierzgoń
- Dekanat Elbląg-Południe
- Dekanat Elbląg-Północ
- Dekanat Elbląg-Śródmieście
- Dekanat Iława
- Dekanat Kwidzyn
- Dekanat Malbork
- Dekanat Morąg (tylko z parafiami: Chojnik, Jarnołtowo, Kalnik, Morąg, Słonecznik, Stróżyna, Wilanowo) co z pozostałymi ?
- Dekanat Pasłęk
- Dekanat Susz
- Dekanat Sztum
- z Dekanatu Orneta parafia Dobry
- z Dekanatu Ostróda parafie: Miłomłyn, Samborowo, Szymonowo
- przekazano do Diecezji Ełckiej:
- Dekanat Biała Piska
- Dekanat Ełk
- Dekanat Giżycko
- Dekanat Gołdap
- Dekanat Mikołajki Mazurskie
- Dekanat Olecko
- Dekanat Pisz
- Dekanat Węgorzewo
- przekazano do Archidiecezji Warmińskiej
- Dekanat Barczewo
- Dekanatu Jeziorany
Rozpisać dekanaty i parafie

Podkategorie

Poniżej wyświetlono 2 spośród wszystkich 2 podkategorii tej kategorii.

D